Archive for the ‘Bannoù-treset’ Category

L’astragale a zo amañ azasadur e stumm ur vannenn-dreset romant brudet Albertine Sarrazin (hevelept titl). Embannet gant Sarbacane e 2013, ar senario a zo gant Anne-Caroline Pandolfo hag an tresadennoù gant Terkel Risbjerg.

Evel ar romant (deuet ‘maez e 1965) e kont ar vannenn-dreset istor Anne, er c’hentañ gour, da lâret eo istor Albertine Sarrazin hec’h-unan, rak bevet eo bet ganti ar pezh a vev he doubl faltaziek (gwelet amañ war Wikipedia da skouer).

Daou romant all a zo bet skrivet ganti da gontañ he istor, La cavale ha La traversière. En Astragale e vez kaoz d’eus tec’hadenn Anne, barnet da seizh bloaz toull-bac’h evit un hold-up. Anvet eo ar romant evel-se rak evit tec’hout e lamm Anne/Albertine d’eus moger bras an toull-bac’h, ha terriñ e mil tamm un askorn bihan eus he ufern : an « astragale ».

Brav ‘m eus kavet ar romant (gwelet amañ war ma blog all ma fennad, e galleg) hag ar memes istor a gont ar vanenn-dreset setu ne gontin ket kalz hiroc’h amañ. Met dav eo goût ez eo L’astragale ouzhpenn un istor tec’hout ha kuzhat. Un istor karantez eo ivez, ur garantez ne rafen ket dibosupl anezhi met diaes da nebeutañ. Goude he lamm d’eus ar voger, setu Anne gloazet mat ha kollet. Ruzañ ‘ra he c’horf betek an hent ha gortoz unan bennak da dremen. Un den kentañ, blenier karr-samm anezhañ a harz, met ne gred ket sikour betek re ur brizoniadez o tec’hout. An eil avat, ur paotr yaouank ha brav, a ginnigo dezhi e sikour. Julien eo, hag alese e krogo un istor karantez etrezo.

Leal-tre eo chomet Anne-Caroline Pandolfo d’an istor orin. Dav eo bet troc’hañ traoù evel-just kuit ma vije re hir ar vannenn-dreset, met graet eo bet mat-tre, o terc’hel ar pep retañ, ha zoken blaz ar galleg implijet gant Albertine Sarrazin. Ur yezh kentoc’h klasel eo, kazi barzhoniel a-wechoù met gant kalz luc’haj (argot) ivez. Ar gerioù-se, blaz ar c’hozh warno, a lak Yann lenner pe Soazig lennerez da gaout soñj ez eo an istor-mañ unan eus ar bloavezhioù 1960, hag ivez da verzout e cheñch buan yezh « ar re yaouank » ‘benn ar fin.

Brav e kavan an dibab bet graet gant Terkel Risbjerg labourat gant ar gwenn ha du hepken. N’eo ket pounner an tresadennoù e mod ebet met efedus ez int, ha marteze e roont ivez liv nostalgiezh un istor bet un hanter-c’hantved-zo bremañ.

D’ar re ne anavezont ket tamm ebet istor Albertine Sarrazin e alian koulz ar romant hag ar vannenn-dreset a-benn ar fin.

Dielloù all a zo evit neb en do c’hoant da c’houzout hiroc’h a-zivout he buhez dreistordinal met n’am eus ket bet tro da deurel ur sell : ur film kozh (L’astragale, 1968), un teulfilm neveshoc’h (Albertine Sarrazin, le roman d’une vie, 2004), ha meur a buhezskrid.

 

L’astragale, gant Anne-Caroline Pandolfo (senario) & Terkel Risbjerg (tresadennoù), Sarbacane (2013), 220 pajenn.

 

Advertisements

Melvile / Romain Renard

Posted: 11 Ebrel 2014 in Bannoù-treset
Tikedennoù:

Melvile a zo ur vannenn-dreset gant Romain Renard embannet e 2013 ‘ti Le Lombard (136 pajennad).

Skrivagner eo Samuel Beauclair. Berzh bras en deus graet e romant kentañ. Koulskoude, ne zeu ket a-benn da skrivañ ken. Ne ya ket mat an traoù gantañ. N’en deus nerzh evit netra ha ne dremen ket
mat an traoù gant e wreg. N’emañ ket pell an diwaskadenn…
O vont d’an ispiserezh e wel ur c’hinnig-labour. Klask-zo war unan bennak evit ober labourioù war toenn un ti. Soñjal a ra da Samuel e raio mat dezhañ labourat gant e daouarn hag er-maez. Pellgomz a ra, un emgav ‘zo kemeret. Ha setu eñ da gejañ gant David hag e c’hoar yaouank Rachel.

Brav-kenañ ‘m eus kavet tresadennoù Romain Renard. N’ouzon ket resis peseurt teknikoù ha binvioù a vez implijet gantañ met an disoc’h a zo a-feson, etre tresañ ha livañ. Al labour war al livioù hag ar gouloù (sklêrijenn, skeudoù, teñvalijenn) a zo dreist, dreist-holl ma plij deoc’h an tonioù sepia.

N’eo ket dre ret dreistordinal an istor met heuliet e vez aes hag ar fin am eus kavet deuet brav, daoust ma c’heller marteze divinout an traoù a-raok…

Preder, karantez, suspens… Aliañ ha ran deoc’h Melvile, ur vannen-dreset brav-tre ha kreñv.

Tu zo lenn ar penn-kentañ amañ, war lec’hienn Le Lombard.

Bonusoù a zo el levr evit ar re o deus ur smartphone pe un tabler met n’am eus ket bet tro d’o gwelet.

Fabien Nury a gustum skrivañ istorioù dreist, evel Il était une fois en France. Petra ? N’ho peus ket lennet ar stirad-se (6 levrenn) c’hoazh ? Kit diouzhtu d’ho levraoueg/stal-levrioù !
Ur blijadur ouzh e adkavout neuze, gant un treser all, Brüno.


Diaes komz eus one shot kement a boledoù a vez tennet el levr-mañ ! Met n’eo ket an istor-mañ hini kentañ un heuliad atav.

Tyler Cross a zo ur gangster mod kozh. Prest eo da laerezh met ivez da lazhan, keit ha m’eo paeet mat. Kinniget e vez dezhañ gant ur mafioso kozh c’hoari un dro-kamm d’unan all ha da laerezh digantañ 20kg heroin digemmesk. Un tamm diaesoc’h ‘vit raktreset ‘vo an taol met boñ, ne digalonekaer ket Tyler Cross evel-se. Kenderc’hel a ra gant e hent betek en em gavout en ur gêr dalc’het penn da benn gant ur familh. Ar postoù a gont : sheriff, maer, rener an ti-bank… a zo gant ar familh Pragg dibaoe bloavezhioù. Ha ma cheñchfe an traoù ?

Kazi kant pajennad a zo gant ar vannenn-dreset met ken fonnus eo ar senario n’hon eus ket tro da gavout hir e amzer un disterig. Efedus ken-ken eo tresadennoù Brüno : peps ha livioù flamm. Paouez a reer buan da gontañ ar c’horfoù marv laosket gant Tyler Cross war e lec’h.

Plijus-tre am eus kavet ar vanenn-dreset-se, a alian deoc’h, dreist-holl ma plij deoc’h an istorioù mod western.
N’on ket be ma unan o vezañ plijet, pell alese : gounezet o deus Nury ha Brüno ar priz BD Fnac 2014 evit Tyler Cross.

 

Tyler Cross, Fabien Nury (senario) & Brüno (tresadennoù), Dargaud (2013), 90 pajennad.

La tour fantôme, 1, gant Taro Nogizaka (istor ha tresadennoù) a zo levrenn gentañ ur stirad manga. 7 a zo hiziv e Bro Japan met n’eo ket echu an istor c’hoazh.

Ne dro ket mat-tre ar bed gant Amano Taichi. Chom a ra er gêr an devezh ‘pad, betek ma rankfe kavout un diskoulm evit gounit arc’hant goude ma vije deuet ar berc’hennez da c’hourdrouz anezhañ d’e skarzhañ ma ne baefe ket ar feurm buan. Adkavout a ra Amano ur vignonez lise dre zegouezh. Evit brabañsat e lâr dezhi e vo pinvidik a-benn nebeut dre ma c’hortoz un hêrezh. Un den yaouank, bet klevet kement-se dre zegouezh, a ginnig da Amano klask gantañ un teñzor, a vije kuzhet en un tour, satanazet a-hervezh goude ma vije bet muntret enni ur vaouez gozh gant he merc’h.

Deuet ‘maez dec’h, La tour fantôme a zo azasadur Yûreitô, romant Ruiko Kuroiwa (embannet e 1899 e Bro Japan), a oa dija azasadur A Woman In Grey, gant Alice Williamson (Bro Saoz, 1898). Brudet eo un tamm an istor-se e bro an heol o parañ dre m’eo bet azasaet ivez gant Edogawa Ranpo, mestr ar romant-polis du-hont.

E 1954 e krog an istor, daou vloaz goude muntr ar vaouez gozh war orolaj an tour. A-raok kemer un diviz ‘keñver kinnig ar paotr yaouank e ya Amano da weladenniñ an tour. Taget e vez ha darbet eo dezhañ bezañ muntret. Savetaet eo in extremis gant Tetsuo, ar c’hlasker teñzor. Dre m’en deus hemañ savetaet e vuhez e tiviz neuze asantiñ d’e ginnig ha kregiñ an enklask…

El levrenn gentañ-se, a ro lañs d’an istor, ez eus dija kalz suspens, hag un toullad dazlammoù. Un tun fin a vez implijet gant Taro Nogizaka evit ma ouife al lenner muioc’h a draoù evit Amano. Ral a-walc’h eo kement-se ha reiñ a ra un dro dedennus-tre d’an istor.

Daoust d’an istor orin bezañ bet skrivet en 19vet kantved, an azasadur-mañ a lenner digudenn bremañ. Savet eo bet en un doare fin senario al levrenn-se ha brav eo ivez tresadennoù Taro Nogizaka. Deuet eo brav ar rann gentañ-se rak kevrinus a-walc’h eo evit reiñ c’hoant da lenn al levrennoù da zont. An eil hini a vo embannet e miz Mae gant Glénat.

 

La tour fantôme, 1 (Yûreitô, 1, 2010), gant Taro Nogizaka, Glénat (2014). Troet diwar ar japaneg gant Victoria Tomoko Okada, 224 pajennad.

Marteze ho peus bet tro da c’hoarzhin dija war blog Marion Montaigne, anvet Tu mourras moins bête. Meur a bennad am boa lennet dre degouezhioù Internet (liammoù war Facebook…) met n’em beus ket heuliet an afer a dostoc’h.

A-raok gwelet el levraoueg ar vannenn-dreset gentañ (un eil a zo bet embannet), ne ouien ket e oa bet lakaet war baper troioù-kaer skiantel an « Docteur Moustache » (ti Ankama, 256 p.).

El levrenn gentañ, « La science, c’est pas du cinéma ! » e tispleg deomp ar medisin, gant kalz fent, petra ne ya ket a-fed skiant er filmoù pe er stiradoù tele.
Nann, n’haller ket lammat eus ar Golden Bridge hep kaout e gorf tarzhet o stekiñ an dour.
Nann, n’haller ket tennañ boledoù gant mindrailherezioù e-pad div vunutenn hep kaout kasedadoù ha kasedadoù tennoù leuniet mat.
Nann, n’haller ket sevel sabrennoù laser rak amfin eo ur bann laser.

Da c’houlennoù simpl hag a c’haller sevel ouzhomp hon-unan e respont ivez Marion Montaigne.
Perak ne vez ket roet un harz-lamm da bep hini war vourzh ar c’hirri-nij pa vez roet ur jiletenn saveteiñ ?
War-bouez gervel Bruce Willis, petra a c’haller ober ma teu un asteroidenn davet an Douar ?
Ha posubl eo imboudañ d’unan bennak dremm unan all, evel er film Volte-face ?

Goapaat a ra ivez un tamm Marion Montaigne stiradoù-zo evel Les experts pe Grey’s Anatomy.
C’hoarzhet ‘m eus kalz gant ar pennadoù war an amprevanoniezh lezennvezegel (a-benn deiziadañ ar c’horfoù marv).

Pep displegadenn a respont d’ur goulenn savet d’an « Docteur Moustache » gant unan bennak.

Simpl eo an displegadennoù, ha dreist-holl, farsus-kenañ int.
Tud ‘zo a c’hello rebech d’an tresadennoù bezañ re simpl (un tamm ‘vel re Reiser pe Sempé), pe vil zoken, met n’on ket bet chalet gant se.

Ma révérence a zo ur vannenn-dreset gant Wilfrid Lupano (senario) ha Rodguen (tresadennoù), embannet gant Delcourt warlene.
Eviti o deus gounezet an daou oberour ar priz « Fauve Polar SNCF » (gwellañ bannenn-dreset polis) e Angoulêmes n’eus ket keit-zo.

Ne dro ket mat-tre ar bed evit Vincent. Karantez e vuhez a zo chomet gant o bugel er Senegal, e-lerc’h m’o deus graet anaoudegezh, a-raok ma tivizfe eñ distreiñ . Keuz bras en deus bremañ, ar pezh a zispleg e ziwaskadenn hag e gudennoù dramm. C’hoant en dije adkavout Rana met berr eo en em gavet gant an arc’hant. En un davarn e kont dezhañ un dezouger arc’hant hanter-vezv e vuhez, planedenn rust ha kalet. Alese e teu ar soñj da Vincent seveniñ un dagadenn. Met ket n’eus forzh pehini, rak n’eo ket ur paotr droug. Unan hep feulster. Hag ouzhphenn-se e vo rentet arc’hant d’an dezougerien evit en em zigareziñ ha darn vrasañ ar moneiz a yelo da sikour an Afrikaned. Dre ma vezomp laeret bemdez gant an tiez-bank, n’eo ket ur gwall afer laerezh anezho ur wech an amzer, geo ?

Kazi pevar bloaz o deus bet ezhomm Lupano ha Rodguen da beurlipat ar vannenn-dreset-se. Mat o deus graet kemer o amzer avat. Rak m’eo hir a-walc’h Ma révérence (hogos 130 pajennad), ne gaver ket hir e/he amzer an disterañ pa lenner anezhi. Dibaboù her a zo bet graet gant an oberourien ha deuet eo brav an disoc’h. An istor ijinet gant Lupano a vez kontet deomp gant Vincent, er c’hentañ gour, hag an « haroz » ne heul ket dre ret red an amzer met kentoc’h red e soñjoù (hag ar re-se n’int ket gwall urzhiet atav). Dibaboù brav a zo bet graet ivez gant Rodguen, evit ar pezh a sell eus an doare da zidroc’hañ plankennoù-zo (gwelet amañ-dindan da skouer) pe c’hoazh evit un toullad gavaeloù dic’hortoz a gustumer gwelet kentoc’h er sinema (ar pezh n’eo ket souezhus-kenañ pa ouezer e labour Rodguen evel treser tresadennoù-bev evit Dreamworks hag eo ar wech kentañ dezhañ tresañ ur vannenn-dreset).

An istor a heulier gant plijadur. Kenhoal en deus buan al lenner evit an tudennoù pennañ. Evit Vincent evel-just, met ivez evit Gaby Rocket, ur seurt rocker mod-kozh, loser un tamm anezhañ, dibabet gant ar paotr yaouank evit bezañ e gomper evit an taol.
Daoust ma n’eo ket merket-kenañ, un tu « sokial » dedennus-kaer a zo ivez gant an istor, e meur a geñver a vefe diaes mennegiñ amañ hep kontañ re a draoù.

Un taol kaer a zo bet graet gant Lupano ha Rodguen evit o bannenn-dreset kentañ, ha kompren a reer gwelloc’h perak o deus resevet ur priz e Angoulême. Spi ‘m eus ne vo ket an hini diwezhañ !
M’emaoc’h c’hoazh etre daou soñj e c’hellit lenn dija an dek pajennad kentañ dre amañ, war lec’hienn Delcourt.

 

 

Ma révérence, gant Wilfrid Lupano ha Rodguen, Delcourt (2013), 128 pajennad.

Ma ‘z oc’h dedennet gant ar bannoù treset hag an Istor dre vras, pe marteze zoken hini aloubadenn ar Far West, graet eo ‘vidoc’h an istor-se.

Matthieu Blanchin ha Christian Perrissin o deus labouret ‘pad bloavezhioù, oc’h enklask war ar vuhez en 19vet kantved er Stadoù-Unanet ha war hini Martha Jane Cannary dreist-holl, evit kinnig deomp ar bannoù-treset brav-eston-se.

         

Teir lodenn a zo, rak hir ha pinvidik eo bet istor Calamity Jane met ne gaver ket hir e amzer tamm ebet o lenn he zroioù-kaer.
Gwir da vat eo traoù-zo. Ijinet pe damijinet lod all, rak n’haller ket goût pep tra…

Kalz traoù a zesker war piv ‘oa ar vaouez dreistordinal-se evit gwir ha war istor ar Stadoù-Unanet (Indianed, brezel an Digevrediñ…). Evel-just e kej Martha Jane gant a bep seurt tud  a zo bet diouto e gwir (pennoù-bras an arme, Sitting Bull…).
Ur vuhez, pe kentoc’h mil buhez, mil micher, hag a bep seurt traoù bet c’hoarvezet dezhi…
Fromus eo a-wechoù, farsus gwechoù all, dreist-holl pa glask Martha Jane kuzhat ez eo ur plac’h evit gellet ober micherioù gwaz.

Brav-tre eo tresadennoù Matthieu Blanchin, e gwenn-ha-du tout.
N’eo ket ur souezh o dije an arzourien resevet prizioù evit o labour, e Angoulêmes pe c’hoazh e Sant-Maloù (Quais des bulles).


Kalz plijadur ‘m eus bet o lenn ar bannoù-treset-se hag o aliañ a ran d’an holl !

Martha Jane Cannary, levrenn 1 : les années 1852-1869, gant Christian Perrissin (istor) ha Matthieu Blanchin (tresañ), Futuropolis (2008), 128 pajennad.
Martha Jane Cannary, levrenn 2 : les années 1870-1876, gant Christian Perrissin (istor) ha Matthieu Blanchin (tresañ), Futuropolis (2009), 128 pajennad.
Martha Jane Cannary, levrenn 3 : les dernières années 1877-1903, gant Christian Perrissin (istor) ha Matthieu Blanchin (tresañ), Futuropolis (2012), 112 pajennad.